Sunucu yönetiminde disk alanının (disk usage) beklenmedik şekilde dolması, genellikle log dosyalarının şişmesi veya gereksiz yedeklerin birikmesi sonucunda ortaya çıkar. Linux terminalinde standart komutlarla hangi klasörün ne kadar yer kapladığını bulmak zaman alıcı olabilir. Bu noktada ncdu (NCurses Disk Usage) aracı devreye girerek, sunucunuzdaki büyük boyutlu dosya ve klasörleri interaktif bir arayüzle listelemenizi sağlar.
Bu rehberdeki kurulum ve kullanım adımlarını, VPS sunucularınıza SSH üzerinden root erişimi sağlayarak saniyeler içinde uygulayabilirsiniz.
1. ncdu Kurulum Adımları (CentOS / RHEL / AlmaLinux)
ncdu paketi, standart işletim sistemi depolarında bulunmadığı için öncelikle EPEL (Extra Packages for Enterprise Linux) deposunu sunucumuza kurmamız gerekiyor. Modern Linux dağıtımlarında manuel link girmeye gerek kalmadan aşağıdaki komutlarla kurulumu tamamlayabilirsiniz:
# EPEL deposunu sunucuya kuruyoruz
yum install epel-release -y
# ncdu uygulamasını kuruyoruz
yum install ncdu -y
(Not: Eğer Ubuntu veya Debian tabanlı bir sunucu kullanıyorsanız, kurulumu sadece apt-get install ncdu -y komutu ile gerçekleştirebilirsiniz.)
2. ncdu Nasıl Kullanılır?
Kurulum tamamlandıktan sonra, boyut analizi yapmak istediğiniz dizine (klasöre) geçiş yapıp aracı çalıştırmanız yeterlidir.
Örnek 1: Sadece Kullanıcı Dizinlerini (/home) Taramak Eğer sadece sitelerinizin barındığı klasörlerdeki disk kullanımını görmek isterseniz:
cd /home
ncdu
Örnek 2: Tüm Sunucuyu (Kök Dizin) Taramak Sunucunun genelindeki (işletim sistemi, loglar, veritabanları dahil) en büyük dosyaları tespit etmek için kök dizine geçip komutu çalıştırıyoruz:
cd /
ncdu
ncdu Arayüzünde Gezinme ve İpuçları
Komutu çalıştırdığınızda ncdu diskinizi hızlıca tarar ve terminal üzerinde görsel bir liste sunar.
Sıralama: Listelenen klasörler her zaman en yüksek dosya boyutundan en düşüğe doğru otomatik sıralanır.
Gezinme: Klavyenizdeki Aşağı/Yukarı yön tuşlarıyla klasörler arasında gezinebilir, Sağ yön tuşu (veya Enter) ile seçtiğiniz klasörün içine girebilir, Sol yön tuşu ile bir üst klasöre geri dönebilirsiniz.
Silme: Gereksiz olduğunu tespit ettiğiniz bir dosyanın üzerindeyken klavyenizden d tuşuna basarak dosyayı doğrudan silebilirsiniz (Bu işlemi yaparken dikkatli olmanız önerilir).
Çıkış: Uygulamadan çıkmak ve normal terminal ekranına dönmek için q tuşuna basmanız yeterlidir.
DoğruHost güvencesiyle barındırdığınız sunucularda disk yönetimi yapmak işte bu kadar kolay! Kaynak artırımı veya sunucu yapılandırmalarıyla ilgili sorularınız için müşteri panelimizden destek ekibimize her zaman ulaşabilirsiniz.
