Linux tabanlı sunucularda performans optimizasyonunun ilk adımı, sistemi yoran işlemleri (process) ve kullanıcı hesaplarını doğru bir şekilde tespit etmektir. Sunucunuzda anlık yavaşlamalar yaşıyorsanız, kaynak tüketimini izlemek için karmaşık yazılımlar kurmanıza gerek yoktur.
Bu rehberde, Linux'un yerleşik ps (Process Status) komutunu kullanarak, sunucunuzdaki işlemci (CPU) ve bellek (RAM) darboğazlarını tek bir satır komutla nasıl bulabileceğinizi inceleyeceğiz. Bu adımları tüm
En Fazla RAM (Bellek) Kullanan İşlemleri Bulma
Sunucunuzda belleği en çok tüketen ilk 10 işlemi ve bu işlemleri çalıştıran kullanıcı hesaplarını listelemek için SSH terminalinizde aşağıdaki komutu çalıştırın:
ps axo %mem,comm,pid,euser | sort -nr | head -n 10
Komutun Çıktısı Bize Ne Anlatıyor?
%mem: İşlemin tükettiği toplam RAM yüzdesi.
comm: Çalışan komutun veya servisin adı (örn: mysql, php-fpm).
pid: İşleme ait benzersiz ID (Process ID - gerektiğinde
killkomutuyla işlemi sonlandırmak için kullanılır).euser: İşlemi yürüten kullanıcı hesabı.
En Fazla CPU (İşlemci) Kullanan İşlemleri Bulma
Eğer sunucunuzun işlemci yükü (load average) yüksekse, CPU'yu meşgul eden ilk 10 işlemi tespit etmek için şu komutu kullanabilirsiniz:
ps axo pcpu,comm,pid,user | sort -nr | head -n 10
Bu komut sayesinde, hangi sitenin veya servisin işlemci sınırlarını zorladığını anında görebilir ve duruma müdahale edebilirsiniz.
Daha Detaylı Analiz: CPU, RAM ve Çalışma Argümanları (Args)
Bazen sadece komutun adını (örneğin sadece php yazması) görmek sorunu çözmek için yeterli olmaz. Hangi dosyanın veya betiğin bu kaynağı tükettiğini (args) detaylıca görmek isterseniz şu gelişmiş komutu kullanabilirsiniz:
ps -eo pcpu,pid,user,args,pmem | sort -k 1 -r | head -10
Bu komut, CPU kullanımına göre azalan bir sıralama (sort -k 1 -r) yapar ve ilk 10 satırı (head -10) ekrana yazdırır. Ayrıca args parametresi sayesinde, işlemi tetikleyen dosya yollarını (örn: /usr/bin/php /var/www/vhosts/[site.com/index.php](https://site.com/index.php)) açıkça görebilirsiniz.
İpucu: Yüksek kaynak tüketimi genellikle optimize edilmemiş veritabanı sorguları, anlık trafik artışları veya zararlı bot saldırılarından kaynaklanır. Sürekli limitlere takılıyorsanız, DoğruHost müşteri paneliniz üzerinden saniyeler içinde kaynak artırımı (upgrade) yapabilirsiniz.
